💼 Yatırımcı oturumuyla Bulgaristan'da çalışma hakkı: iki kanunun ayrımı

Oturum başka, iş piyasasına erişim başka kanun

Yabancılar Kanunu oturumu verir; üçüncü ülke vatandaşı işçinin Bulgaristan iş piyasasına erişimi ise İşgücü Göçü ve İşgücü Hareketliliği Kanunu'nda (ЗТМТМ) düzenlenir. Kanunun 1. maddesi, kapsamının başında üçüncü ülke vatandaşı işçilerin iş piyasasına erişimini ve serbest meslek faaliyetinin yürütülmesini sayar. Aynı kanunun 7. maddesinin 5. fıkrası, erişimin verilmesi ve yenilenmesi koşullarını Yabancılar Kanunu'na bırakır.

Bu yüzden „oturumum var“ cümlesi „çalışabilirim“ anlamına kendiliğinden gelmez: iki kanunun ilgili maddelerine birlikte bakmak gerekir. Metin, 12 Ekim 2026'da kanunun resmî kurum sitesindeki konsolide nüshasından (kaynak künyesinde kurum ve sürüm tarihi yazılıdır) yeniden okundu; bu nüsha birincil Devlet Gazetesi yayını değildir ve kanun sık değişir. İşlem öncesinde güncel metni kaynaktan açıp kıyaslayın.

Bazı yatırım bentleri erişim hakkı vermez (8. madde, 1. fıkra)

ЗТМТМ'nin 8. maddesinin birinci fıkrası, iş piyasasına erişim hakkı bulunmayan üçüncü ülke vatandaşlarını sayar. Okunan metinde, Yabancılar Kanunu'nun Чл.24(1) bentlerinden 2, 6–8, 10, 14, 16, 19, 20 ve 23'e dayanan uzun süreli oturum izni sahipleri bu listededir (bent, 2025 değişikliğiyle yazılmış görünür).

Bu sitenin yol yazılarında taşınmaz yolu 19. bentle, dezavantajlı bölgede şirket sermayesi yolu 20. bentle anılır; yani bu iki yolla alınan uzun süreli oturum bu listeye girer. Listedeki öteki numaraların hangi oturum türünü karşıladığı bu yazıda açıklanmadı; yolunuzun bent numarasını ilgili yol yazısından ve kanun metninden kontrol edin. Чл.24п (sertifikalı yenilikçi proje) ayrı bir madde olduğu için bu sayımda adı geçmez; o yolun durumu bu okumada ayrıca incelenmedi.

• Kural: listedeki bentlerden birine dayanan uzun süreli oturum, ЗТМТМ'ye göre iş piyasasına erişim hakkı doğurmaz
• Ayrı konu: şirket sahibi/ortağı olmanın çalışan (işçi) olmakla aynı şey olup olmadığı bu okumada incelenmedi; ortaklık ve yönetim görevi için avukat görüşü alın

İzin aranmayanlar ve aile üyeleri (9. madde ve 8. madde, 2. fıkra)

ЗТМТМ'nin 9. maddesinin birinci fıkrasının 2. bendi, uzun dönem (дългосрочно) ya da daimî (постоянно) oturum izni olan üçüncü ülke vatandaşları ile aile üyeleri için iş piyasasına erişim izni aranmayacağını yazar. Daimî oturum, Altın Vize yollarında uzun süreli oturumdan sonraki aşamadır; bu aşamaya ilişkin koşullar „Uzun süreli ve daimî oturum“ yazısındadır.

8. maddenin ikinci fıkrası, listedeki gerekçelerin dışında erişim hakkı alabilecek kişileri sayar; bunlar arasında Bulgar kökenli kişiler (daimî oturuma kadar) ve uzun süreli (продължително) oturumlu bir yabancının aile üyeleri de vardır. Bu fıkra yasal olarak ülkede bulunma koşulunu da arar. 8. maddenin ilk fıkrası ile 9. maddenin birbirine nasıl uygulanacağı, hangi izin türünün gerektiği ve eşin başvuru usulü bu okumada yorumlanmadı; Göç Müdürlüğü ve İstihdam Ajansı'ndan yazılı bilgi alın.

İşveren tarafında bildirimler (10. madde)

İşe başlayan üçüncü ülke vatandaşı çalışan için işveren, fiili başlangıçtan itibaren 7 gün içinde Genel Çalışma Müfettişliği İcra Ajansı'na bildirimde bulunur (10. madde, 1. fıkra). İşveren ayrıca geçerli oturum belgesini ister ve noter onaylı suretini çalışma süresince saklar (2. fıkra). İş ilişkisi erken sona ererse işveren, İstihdam Ajansı'na üç gün içinde yazılı bildirir (4. fıkra).

Kendi şirketinizde çalışacaksanız bu yükümlülüklerin size nasıl uygulanacağı ayrı bir sorudur ve burada cevaplanmadı. Bu yazı resmî değildir; hukuki, vergi ya da mali tavsiye de değildir. Karar mercii yetkili idaredir; hiçbir yazı sonucu önceden bilemez. Kararınızı etkileyecek bir adımdan önce Bulgaristan'da yetkili bir avukattan ya da mali müşavirden yazılı görüş almanız yerinde olur.

Sık sorulanlar