🧾 Vergi mukimliği: Bulgar kanunundaki dört ölçüt ve 183 günün anlamı

Oturum kartı vergi mukimliği demek değildir

Oturum izni, vergi mukimliğini kendiliğinden belirleyen bir ölçüt değildir: Gerçek Kişilerin Gelir Vergisi Kanunu (ЗДДФЛ) 4. maddesi, yerleşik (местно) kişiyi vatandaşlığa bakmaksızın, belirli ölçütlerden biriyle tanımlar. Bu yazı yalnızca kanundaki ölçütleri aktarır; sizin vergi durumunuz hakkında değerlendirme yapmaz.

Metin, 12 Ekim 2026'da kanunun resmî kurum sitesindeki konsolide nüshasından (kaynak künyesinde kurum ve sürüm tarihi yazılıdır) yeniden okundu; bu nüsha birincil Devlet Gazetesi yayını değildir ve kanun sık değişir. İşlem öncesinde güncel metni kaynaktan açıp kıyaslayın.

Dört ölçüt (4. madde, 1. fıkra)

Kanun dört ayrı durumu sayar ve her birini yerleşik kişi için yeterli görür; ölçütler birbirine „ya da“ ile bağlanır.

• Bulgaristan'da daimî adresi olan kişi
• Herhangi bir 12 aylık dönemde Bulgaristan'da 183 günden fazla bulunan kişi
• Bulgar devleti, organları ya da Bulgar işletmeleri tarafından yurt dışına gönderilen kişi ve aile üyeleri
• Yaşamsal çıkarlarının merkezi Bulgaristan'da olan kişi

183 günün sayımı ve yaşamsal çıkarlar (4. madde, 2–5. fıkralar)

183 günlük ölçütte kişi, kalışın bu sınırı aştığı takvim yılı için yerleşik sayılır. Ülkeye giriş günü ile çıkış günü ayrı ayrı kalış günü olarak sayılır. Yalnızca eğitim ya da tedavi amacıyla Bulgaristan'da geçen süre, bu ölçüt bakımından kalış sayılmaz.

Yaşamsal çıkarlar merkezi, kişinin çıkarlarının ülkeyle yakından bağlı olduğu durumdur. Bunu belirlerken aile, mülkiyet, kişinin çalışma, mesleki ya da ticari faaliyetini yürüttüğü yer ve mülkiyetini yönettiği yer dikkate alınabilir; kanun „dikkate alınabilir“ der, bir puan tablosu vermez. Daimî adresi Bulgaristan'da olup yaşamsal çıkarlar merkezi ülkede olmayan kişi ise 5. fıkraya göre yerleşik sayılmaz.

Taşınmaz ya da şirket yoluyla oturum alan bir yatırımcının hangi ölçüte girdiği tamamen olgulara bağlıdır ve bu yazıda cevaplanamaz.

Yerleşik ve yabancı kişinin vergilendirme kapsamı (5–8. maddeler)

Yerleşik olmayan kişi, 5. maddeye göre yabancı (чуждестранно) kişidir. 6. madde yerleşik kişilerin Bulgaristan'da ve yurt dışında elde ettikleri gelirler üzerinden vergi yükümlüsü olduğunu yazar; 7. madde ise yabancı kişilerin yalnızca Bulgaristan kaynaklı gelirden vergi yükümlüsü olduğunu söyler.

8. madde Bulgaristan kaynaklı gelirleri sayar. Okunan kısımda: Bulgaristan topraklarındaki belirli bir işyeri üzerinden yürütülen ticari faaliyet gelirleri ya da bu işyerinin elden çıkarılmasından doğan gelirler; Bulgaristan'da yapılan çalışmadan ya da verilen hizmetlerden doğan gelirler; Bulgar tüzel kişilerine ortaklıktan doğan temettü ve tasfiye payları (cümlenin devamı bu okumada kesildi). Maddenin kalan fıkraları okunmadı. İki ülke arasındaki çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması ve oranlar bu yazıda incelenmedi. Bu yazı resmî değildir; hukuki, vergi ya da mali tavsiye de değildir. Karar mercii yetkili idaredir; hiçbir yazı sonucu önceden bilemez. Kararınızı etkileyecek bir adımdan önce Bulgaristan'da yetkili bir avukattan ya da mali müşavirden yazılı görüş almanız yerinde olur.

Sık sorulanlar